Jan Levant
janlevant.bsky.social
Jan Levant
@janlevant.bsky.social
| he/him | 19yo | EN/PL |
Beginner artist learning to tell stories through art.
Engineering student with a passion for philosophy and technology.
Źródła:

“Cybernetic Revolutionaries: Technology and Politics in Allende’s Chile” Eden Medina

web.archive.org/web/20191124...

web.archive.org/web/20170303...

panoptykon.org/wiadomosc/so...
web.archive.org
December 26, 2024 at 2:39 PM
Cybersyn to dowód, że inny świat jest możliwy, wystarczy tylko odwaga, by go zbudować
December 26, 2024 at 2:39 PM
Dziś, w erze automatyzacji i sztucznej inteligencji, stoimy przed podobnym wyborem, co Chile w latach 70. Możemy pozwolić, by technologia służyła wąskiej elicie, lub możemy użyć jej do tworzenia systemów, które naprawdę służą ludziom.
December 26, 2024 at 2:39 PM
W kapitalizmie technologia jest narzędziem maksymalizacji zysków, ale Cybersyn pokazuje, że może być narzędziem budowania sprawiedliwszego i bardziej zrównoważonego świata.
December 26, 2024 at 2:39 PM
To nie utopia – to wizja, którą Cybersyn zaczął realizować już w latach 70.

Cybersyn przypomina nam, że technologia nie jest neutralna. To, w jaki sposób jej używamy, zależy od naszych wartości i priorytetów.
December 26, 2024 at 2:39 PM
Wyobraź sobie system, który:
Monitoruje zużycie zasobów naturalnych i dostosowuje produkcję do możliwości regeneracyjnych Ziemi.

Optymalizuje dystrybucję dóbr, eliminując marnotrawstwo i nadprodukcję.

Wspiera lokalne społeczności w podejmowaniu decyzji, zamiast narzucać im rozwiązania z góry.
December 26, 2024 at 2:39 PM
Współczesny kapitalizm, oparty na nieograniczonym wzroście i konsumpcji, prowadzi nas do katastrofy ekologicznej. Cybersyn pokazuje, że istnieje alternatywa: planowanie, które uwzględnia granice planety i potrzeby ludzi.
December 26, 2024 at 2:39 PM
Cybersyn a przyszłość planowania

W obliczu kryzysu klimatycznego musimy ponownie przemyśleć sposób, w jaki organizujemy gospodarkę.
December 26, 2024 at 2:39 PM
Technologia, zamiast alienować ludzi, może zwiększać ich zaangażowanie w procesy decyzyjne.
December 26, 2024 at 2:39 PM
Cybersyn był czymś więcej niż projektem technologicznym – był manifestem politycznym. Pokazywał, że:
Można budować gospodarkę, która służy ludziom, a nie rynkom.
Decyzje mogą być podejmowane kolektywnie, z udziałem pracowników i społeczeństwa.
December 26, 2024 at 2:39 PM
Dla współczesnych ruchów lewicowych Cybersyn jest przypomnieniem, że technologia może być sojusznikiem w walce o sprawiedliwość społeczną. Jednak aby tak się stało, musi być projektowana z myślą o ludziach, a nie o zyskach.
December 26, 2024 at 2:39 PM
Cybersyn pokazał, że podobne narzędzia mogą być używane w służbie wspólnego dobra, a nie wyłącznie w celu akumulacji kapitału.
December 26, 2024 at 2:39 PM
Firmy takie jak Amazon wykorzystują algorytmy i dane do optymalizacji swoich operacji, co w istocie przypomina centralne planowanie na skalę globalną. Problem polega na tym, że te korporacje działają w interesie swoich akcjonariuszy, a nie społeczeństwa.
December 26, 2024 at 2:39 PM
W czasach, gdy Amazon czy Google zarządzają gigantycznymi sieciami dostaw i danych, argument o „niezdolności do kalkulacji ekonomicznej” brzmi coraz mniej wiarygodnie.
December 26, 2024 at 2:39 PM
Cybersyn obala jeden z najważniejszych argumentów krytyków socjalizmu, że centralne planowanie jest zbyt skomplikowane i nieefektywne.
December 26, 2024 at 2:39 PM
To wszystko pokazuje, że centralne planowanie może być nie tylko możliwe, ale wręcz niezbędne w świecie, który staje się coraz bardziej złożony.
December 26, 2024 at 2:39 PM
Planowanie mogłoby uwzględniać nie tylko czynniki ekonomiczne, ale także społeczne i ekologiczne, takie jak ograniczanie emisji CO₂ czy ochrona bioróżnorodności.
December 26, 2024 at 2:39 PM
Możemy sobie wyobrazić, jak wyglądałby współczesny Cybersyn:
Dane z każdego sektora gospodarki mogłyby być zbierane i analizowane niemal natychmiast.

Sztuczna inteligencja mogłaby przewidywać kryzysy, optymalizować produkcję i wskazywać najbardziej efektywne alokacje zasobów.
December 26, 2024 at 2:39 PM
W latach 70. opierał się na prostych liniach telefonicznych i komputerach o ograniczonej mocy obliczeniowej. Dziś mamy dostęp do globalnych sieci, superkomputerów i zaawansowanych algorytmów uczenia maszynowego.
December 26, 2024 at 2:39 PM
Cybersyn pokazał inną drogę. Jego celem było użycie technologii do zarządzania gospodarką w sposób, który uwzględniał potrzeby społeczne, a nie dyktat rynków. To podejście staje się niezwykle ważne w czasach, gdy nierówności społeczne osiągają rekordowe poziomy.
December 26, 2024 at 2:39 PM
W kapitalizmie widzimy, jak narzędzia takie jak sztuczna inteligencja czy analiza big data są wykorzystywane przede wszystkim do generowania profitów dla korporacji. Algorytmy ustalają ceny, przewidują zachowania konsumentów i usprawniają logistykę – ale wszystko to w służbie zysków, a nie ludzi.
December 26, 2024 at 2:39 PM
To, co Salvador Allende i Stafford Beer próbowali osiągnąć w latach 70., może być kluczem do rozwiązywania problemów dzisiejszej rzeczywistości.

Jedną z najważniejszych lekcji Cybersyn jest to, że technologia nie musi służyć jedynie maksymalizacji zysków.
December 26, 2024 at 2:39 PM
Znaczenie Cybersyn dziś
Współczesny świat stoi w obliczu ogromnych wyzwań: od zmian klimatycznych, przez nierówności społeczne, aż po nieefektywność globalnego kapitalizmu. W tym kontekście projekt Cybersyn, choć powstał ponad 50 lat temu, wydaje się bardziej aktualny niż kiedykolwiek.
December 26, 2024 at 2:39 PM
Model ten, choć często prezentowany jako przykład sukcesu wolnego rynku, jest w rzeczywistości ostrzeżeniem: gdy priorytetem staje się zysk, a nie ludzkie potrzeby, nierówności i cierpienie są nieuniknione.
December 26, 2024 at 2:39 PM
Neoliberalizm w Chile był narzędziem brutalnej redystrybucji bogactwa – ale w górę, do najbogatszych. Podczas gdy korporacje i elity czerpały zyski, większość społeczeństwa zmagała się z niedoborem podstawowych usług i chroniczną niepewnością ekonomiczną.
December 26, 2024 at 2:39 PM