Çocuklarda duygu küpü Bu paylaşımı, çocuklarla çalışan terapistlere ve çocukların duygularını anlamaya çalışan ailelere destek olmak amacıyla hazırlıyorum. Çocukların duyguları çoğu zaman aniden ortaya çıkıyormuş gibi görünür; oysa bu tepkilerin arkasında genellikle fark edilmemiş tetikleyiciler vardır. “Duygu Küpü” etkinliği, çocuğun bu tetikleyicileri oyun yoluyla keşfetmesine alan açar. Oyun, çocuk için en doğal ifade biçimidir. Bu nedenle duygular gibi zor ve soyut bir alanı çalışırken, yapılandırılmış ama esnek bir oyun çerçevesi oldukça işlevseldir.

Çocuklarda duygu düzenleme becerileri Bu paylaşımı, çocuklarla çalışan terapistlere ve çocukların zor duygularıyla baş etmesine eşlik eden ailelere destek olmak için hazırlıyorum. Çocuklarla çalışırken sıkça şunu duyuyorum: “O an kendimi durduramadım.” Aslında bu cümle, çocuğun kontrolsüzlüğünü değil; elinde henüz yeterli araç olmamasını anlatıyor. Bu etkinliğin temel amacı da tam olarak bu: Çocuğun, duyguları zorla bastırmak yerine kullanabileceği araçları fark etmesi ve kendi “duygu araç çantasını” oluşturması.

Çocuklarda duygu kartları Bu paylaşımı, çocuklarla çalışan terapistlere ve çocukların duygularını daha iyi tanımasına eşlik eden ailelere destek olmak için hazırlıyorum. Seanslarda ve ev görüşmelerinde en sık karşılaştığım durumlardan biri şu oluyor: Çocuk bir şeyler hissediyor ama bunu kelimeye dökemiyor. “Bilmiyorum”, “Kötüyüm”, “Garip hissediyorum” gibi ifadeler, aslında tanımlanamayan bir duygunun işareti. Duygu kartları, tam da bu noktada çocuğun eline somut bir dil verir.

Çocuklarda duygu yoğunluğunu ayırt etme Bu bölümü, çocuklarla çalışan terapistlere ve çocukların duygusal farkındalığını derinleştirmek isteyen ailelere yardımcı olmak için paylaşıyorum. Çocuklarla çalışırken sıkça şunu fark ediyorum: Çocuk duygusunu tanıyabiliyor ama ne kadar güçlü hissettiğini ayırt etmekte zorlanıyor. “Çok kızdım” ile “biraz kızdım” arasındaki fark, çocuk için çoğu zaman net değil. İşte bu bölüm tam olarak bu ayrımı görünür kılmak için var.

Çocuklarda duygu termometresi Bu paylaşımı, çocuklarla çalışan terapistlere ve çocukların duygusal yoğunluğunu anlamakta zorlanan ailelere yardımcı olmak için paylaşıyorum. Çocukların yaşadığı duygular bazen yetişkinlere “orantısız” ya da “abartılı” gibi görünebilir. Ancak klinik deneyimimde şunu çok net görüyorum: Bir duygunun yoğunluğu bize mantıklı gelmese bile, çocuk için o duygu gerçek ve zorlayıcıdır. Bu çalışma, tam olarak bu gerçeği görünür kılmak için tasarlandı.

Çocuklarda duygu farkındalığı Bu paylaşımı, çocuklarla çalışan terapistlere ve çocukların duygusal farkındalığını günlük yaşamda desteklemek isteyen ailelere yardımcı olmak için hazırlıyorum. Çocukların duygularını düzenlemekte zorlandıkları anlarda en sık duyduğum cümlelerden biri şu oluyor: “Bir anda oldu.” Oysa çoğu zaman bu “bir an”, öncesinde yavaş yavaş dolan bir sürecin sonucu. Bu etkinlik, tam da bu süreci görünür kılmayı hedefliyor. Çocuklar, yaşadıkları duyguların yoğunluğunu her zaman fark edemezler.

Çocuklarda duygu düzenleme Bu paylaşımı, çocuklarla çalışan terapistlere ve çocukların duygusal dünyasını daha iyi anlamak isteyen ailelere destek olmak için hazırlıyorum. Terapi odasında ya da ev ortamında sıkça karşılaştığım durumlardan biri şu: Çocuk “bir anda” taşmış gibi görünür. Küçük bir tetikleyiciye çok büyük bir tepki verir ve hem çocuk hem yetişkin bu duruma anlam veremez. Oysa çoğu zaman mesele “an” değildir; biriken duygulardır.

Çocuklarda duyguları tanıma Bu paylaşımı, çocuklarla çalışan terapistlere ve evde çocuğunun duygusal gelişimini desteklemek isteyen ailelere yardımcı olabilmek için hazırladım. Klinik çalışmalarda da ev ortamında da sıkça gördüğüm bir durum var: Çocuk duyguyu yaşıyor ama ona bir isim veremiyor. İşte bu tür yüz–duygu eşleştirme ve boyama çalışmaları, tam olarak bu noktada çok işlevsel bir kapı aralıyor. Duyguları konuşabilmek için önce onları tanımak gerekiyor.

Çocuklarda Duyguları Tanıma Bu yazıyı, alanda çalışan terapistlere ve çocuklarıyla daha sağlıklı bir duygusal ilişki kurmak isteyen ailelere yardımcı olmak amacıyla paylaşıyorum. Klinik çalışmalarda ve ebeveyn görüşmelerinde en sık karşılaştığım güçlüklerden biri, çocuğun yaşadığı duyguyu tanımlayamaması ya da yetişkinlerin bu duyguyu anlamlandırmakta zorlanması oluyor. Oysa duygular, çocuğun iç dünyasına açılan en temel kapılardan biridir. Çocuklar gün içinde çok sayıda duygu yaşar; bazen neşeli ve heyecanlı, bazen korkmuş, öfkeli ya da kafası karışmış hissederler.

Türkiye’de ruh sağlığı alanında sunulan hizmetlerin ücretleri yıllar içinde ekonomik koşullara, hizmet sunan uzmanın mesleki deneyimine ve bölgesel farklılıklara göre belirgin biçimde değişmektedir. Bu nedenle pek çok kişi hem psikolog hem de psikiyatrist ücretlerinin güncel ve güvenilir bir çerçevede ne olduğunu merak etmektedir. 2026 yılına yaklaşırken bu merak daha da artmış durumda; çünkü sağlık hizmetleri alanında maliyetleri etkileyen tüm parametreler, özellikle özel sektör alanında, sürekli ve öngörülebilir bir biçimde yükselmektedir.

Dijital dikkat dağınıklığı çocuklar arasında hızla yayılıyor. University of California araştırmacılarına göre, sürekli ekran karşısında geçirilen zaman, çocukların dikkat sistemini ve beyin yapısını köklü biçimde değiştirebilir. Özellikle ilkokul çağındaki çocuklarda yoğun dijital uyaranlar, dikkati sürdürme kapasitesini azaltıyor ve öğrenmeyi zorlaştırıyor. Bilim insanları, bu değişimin yalnızca davranışsal düzeyde değil, biyolojik düzeyde de yaşandığını vurguluyor. Çocukların prefrontal korteks adı verilen beyin bölgesi, uzun süreli ekran kullanımında daha düşük etkinlik gösteriyor.

Superager beyin araştırması, yaşlanma karşısında zihinsel keskinliğini koruyan bireylerin nörobiyolojik sırrını sonunda ortaya koydu. Northwestern Üniversitesi’nde 25 yıl süren bu uzun soluklu çalışma, bu kişilerin beyinlerinde Alzheimer hastalığıyla ilişkili protein birikimlerinin neredeyse hiç oluşmadığını gösteriyor. Bununla birlikte, bu bireylerin yalnızca hastalık direnci değil, aynı zamanda bilişsel dayanıklılık açısından da olağanüstü bir profile sahip oldukları bulundu. “Superager beyinleri yalnızca dirençli değil, aynı zamanda esnek,” diyor klinik nöropsikolog Sandra Weintraub.

Kötü uyku beyin yaşlanmasını hızlandırıyor ve bilişsel gerilemeyi tetikliyor. Uykunun kalitesi, yalnızca dinlenme biçimimizi değil, beynimizin biyolojik yaşını da belirliyor. İsveç’teki Karolinska Enstitüsü tarafından yürütülen geniş ölçekli bir beyin görüntüleme araştırması, uyku kalitesi düşük olan kişilerin beyinlerinin, kronolojik yaşlarından daha yaşlı göründüğünü ortaya koydu. Araştırma sonuçları, beynin yaşlanma süreci ile uykunun doğrudan ilişkili olabileceğini ve bu ilişkinin kısmen vücutta artan düşük düzeyli inflamasyonla…

Psikedelik araştırmalar son yıllarda yalnızca nörobilim alanında değil, klinik psikolojide de devrim niteliğinde yenilikler yaratıyor. Psikedelik maddeler (örneğin MDMA ve psilosibin) ruh sağlığı tedavilerinde umut verici bir potansiyele sahip. Ancak şimdiye kadar yapılan klinik çalışmaların çoğu, psikedelik deneyimlerin en temel unsurunu gözden kaçırıyordu: zihinsel durum (mindset) ve çevresel bağlam (setting).Yeni bir uluslararası araştırma, bu eksikliği gidermek için psikedelik araştırmalarında…

Uykusuzluk artık modern çağın en yaygın sorunlarından biri. Ancak yeni araştırmalar, ilaçlara başvurmadan da uykusuzluğu yenmenin mümkün olabileceğini gösteriyor. BMJ Evidence-Based Medicine dergisinde yayımlanan kapsamlı bir analiz, Tai Chi, yoga, yürüyüş ve koşu gibi egzersizlerin, uyku kalitesini artırmada ve insomnia (uykusuzluk) semptomlarını azaltmada ilaçlar kadar etkili olabileceğini ortaya koydu. Araştırmanın Kapsamı: 13 Tedavi Yöntemi, 1348 Katılımcı Araştırmacılar, 2025 yılına kadar yayımlanmış …

Etik düşünme, yalnızca doğruyu yanlıştan ayırma çabası değildir; aynı zamanda bu ayrımı yaparken kullandığımız akıl yürütmenin kalitesini sorgulama sürecidir. Psikoterapi ve psikolojik danışmanlık alanlarında, meslek etiği üzerine alınan her karar, görünmez bir biçimde mantıksal temellere dayanır. Ancak bu temeller, çoğu zaman farkında olmadan yapılan düşünce hatalarıyla zayıflar. İşte bu hatalar, yani mantıksal safsatalar (logical fallacies), etik muhakemeyi en çok saptıran unsurlardan biridir.

Pozitif etik kavramı, etiğe dair köklü bir zihniyet dönüşümünü temsil eder.Elbette, “onarıcı etik” (remedial ethics) anlayışını eleştirirken bir “korkuluk argümanı” yarattığımız söylenebilir. Gerçekte, hiçbir saygın etik kuramcısı etiği yalnızca ceza ve kural boyutuyla sınırlamaz. Ancak, birçok psikoloğun günlük uygulamada etiği disiplin yönetmelikleriyle eşitleme eğiliminde olduğu da bir gerçektir. Hatta çoğu zaman, bizler de — yazarlar olarak — farkında olmadan…

Birçok psikolog etiği, öncelikle ya da yalnızca psikoloji mesleğini düzenleyen yasalar, uygulanabilir etik kodlar ve disiplin süreçleri çerçevesinde ele alır (Handelsman ve ark., 2002).Bu yaklaşımda etik, bir tür “kural ihlali ve ceza sistemi” olarak algılanır. Oysa etik yalnızca yasaklardan ve yaptırımlardan ibaret değildir; bu dar bakış açısı, etiğin ruhunu ve amacını zayıflatır. Etik Sadece Kuralların Değil, Ruhun Meselesidir…

Psikolog eksikliği Güney Avustralya genelinde ciddi bir halk sağlığı sorununa dönüştü. SA Health verilerine göre, eyalette görev yapan yaklaşık 1.900 psikologdan yalnızca %12’si kamu sisteminde çalışıyor. Bu oran, toplumun büyük kısmının ruhsal destek hizmetlerine erişemediğini gösteriyor. Klinik psikolog Benjamin Stewart, “İnsanlar yardım almak için haftalarca, hatta aylarca bekliyor. Bu süreçte durumları daha da kötüleşiyor,” diyerek sistemin yetersizliğini vurguluyor. Yetersiz Kadrolar, Yüksek Talep…

Psikoterapide etik farkındalık, yalnızca danışanlara karşı sorumluluk değil, terapistin kendine karşı da bir yüzleşme sürecidir. Çoğu terapist, mesleğini vicdanla yapan, dürüst ve özenli kişilerdir. Yine de hiçbirimiz hatasız değiliz. Her birimiz zaman zaman yanılabilir, gözden kaçırabilir, eksik düşünebiliriz. Bu nedenle etik farkındalık, başkalarını sorgulamadan önce kendimizi sorgulama cesaretiyle başlar. Pope ve Vasquez’e göre terapist, kendi düşüncelerini sorgulamadığı sürece etik farkındalığını kaybeder.

Psikoterapi yalnızca bilgiyle değil, insanın vicdanıyla yürütülen bir süreçtir. Her terapist, mesleki yaşamının bir noktasında aynı soruyu sorar: “Şimdi ne yapmalıyım?” Bu soru bir zayıflık göstergesi değil, aksine etik farkındalığın başlangıcıdır. Bir terapist düşünün. Hastasının tanısını doğru bildirdiğinde sigorta ödemesi reddedilecektir. Ancak bilgiyi gizlerse vicdanıyla çatışacaktır. Başka bir terapist, yanlış yönlendirmelerde bulunan süpervizörüne karşı çıktığında iyi bir referans alma şansını kaybedebilir.

Depresyonun yaygınlaştığı günümüzde, birçok insan reçetesiz satılan bitkisel desteklerle ruh halini dengelemeye çalışıyor. Ancak bu ürünlerin ne kadarı gerçekten işe yarıyor? University College London ve Frontiers in Pharmacology dergisinde yayımlanan geniş kapsamlı bir araştırma, depresyona karşı etkisi test edilmiş 64 farklı doğal ürünü inceledi ve yalnızca birkaçının anlamlı düzeyde fayda sağladığını ortaya koydu. Araştırmanın Amacı: Bitkisel Çözümler Gerçekten Çare mi?

Freud’un adını duymamış bir insan neredeyse yoktur, fakat onu gerçekten anlamış olanların sayısı oldukça azdır. Buna rağmen, Freud’un psikoloji ve kültür üzerindeki etkisi, W. H. Auden’in şu dizelerinde de belirtildiği gibi, hâlâ “bir iklim” gibi hissedilir:“To us he is no more a person now but a whole climate of opinion.”Freud yalnızca bir bilim insanı değil, aynı zamanda modern düşüncenin yönünü değiştiren bir entelektüel devrimciydi.

İnsan zihni, yüzeydeki düşüncelerden ibaret değildir; derinlerde kaynayan dürtüler, bastırılmış arzular ve unutulmuş çatışmalarla biçimlenir. Freud’un büyük devrimi, bu görünmeyen katmanları anlamakla yetinmeyip, onların üzerine inşa edilmiş bir benlik yapısını tarif etmesidir. The Ego and the Id adlı eseriyle Freud, insanın yalnızca bilinçdışı süreçlerle değil, bu süreçleri düzenlemeye çalışan bir iç düzenle, yani ego ile yaşadığını ortaya koyar. Freud’un Yeni Haritası: İd, Ego ve Bilinçdışı