Eraso egin diote German Rodriguezen omenezko oroitarriari. Plaka osorik estaltzen duen plastiko bat itsatsi dute haren gainean. Sanferminak 78 Gogoan elkarteak instituzioei eskatu die halako erasoen aurrean neurriak hartzeko.

Franco diktadorea zendu zenetik 50 urte igaro direnean, biktimen ahotsa inoiz baino ozenago entzuten da Euskal Herrian. Martxoak 3 eta Sanfermines 78 Gogoan

Fiskaltzak atzera bota du Sanferminak 78 Gogoan elkarteak eta senideek egindako ikerketa eskaria. Elkarteak garbi utzi du segituko duela galdegiten «egia osoa, aitzakiarik gabeko justizia eta ordain integrala, frankismoak gizateriaren aurka gauzatutako krimenendako».

Beste urte batez, sanferminak gure artean. Aurten ere, hainbat sexu-eraso (kontatzen ausartzen diren apurrak). Beste urte batez harritu gara, erasoak gertatzen direlako oraindik ere, buru erokeria simulaturik. Gizarte gisa zerbait desberdina egin al dugu gauzak alda daitezen? Prebentzio lanari ekin al diogu ala gaueko aisialdi gune atseginagoak eraikitzera bideratutako lanen bat egin al dugu? Inor ausartu al da horri peñetan helarazten, elkarteetan, kuadrilletan, ikastetxeetan? Eta esparru antipunitibista batetik ekiteaz ari naiz, gure harremanetan eta gizartea eraikitzeko moduan zuzenean esku hartuko litzatekeen esparru batetik noski. Mundu matxista, arrazista, kapitalista, lodifobo, kapazitista, homofobo eta abar eta abar batean bizi gara, eta, normaltasun oso jakin baten pean jarduten duten arau batzuen ondorioz, pertsona gehienak kanpoan uzten ditu moduren batean edo bestean. Horrekin ados ez dagoena, jendearen errealitate desberdinez galdetu eta entzutera animatzen dut. Esaten nuenarekin jarraituz, arau eragile horiek, zeinetan parte hartzen dugun, ordena sozial oso jakin bat mantentzen dute, eta, beraz, gainerakoekin harremanetan jartzeko modu jakin bat, horrek indarkeria zaintzaile duelarik. Indarkeria horrek baimen sozial handia jasotzen du ezarritako ordena babestu ahal izateko. Bai, bortizkeria gure eskutik dabil gure artean. Oraindik ere pentsatzen al dugu, hiri eta herrien sarreran kartel batzuk jartzeagatik, kaltea eginda dagoenean zigortzen duten legeak geroz eta gehiago egiteagatik, salaketa jartzeagatik edo feminista izateagatik, erasoak desagertu egingo direla? Ez dezagun nahastu bortizkeria ikusaraztea gauzak aldatzearekin. Indarkeria ikusarazi eta identifikatzea beharrezkoa da, eta gero eta argiago dakigu hori egiten, indarkeria jasaten dugunok behintzat. Baina bitartean, zer egiten dugu gizarte gisa gertakari horien aurrean? Zerbait egingo al dugu gertatu aurretik? Are gehiago, errepikatzen direnean eta iragartzeko modukoak direnean. Bestalde, zer egingo dugu gertatu eta gero? Egiten dugun hori baliagarria da konpontzeko edo gauzak aldatzeko? Noizko maskulinitatearen eta boterearen eraikuntza sozialari buruzko lan sozialki arduratsua? Alde batetik, interesgarria litzateke ikustea zer ezaugarrik osatzen duten gizarteak moldea eskaintzen dion gizontasuna. Agian pentsatu beharko genuke zein jokabide saritzen ditugun, gizonekin nola erlazionatzen garen eta zer espero dugun haiengandik eta haien gorputzetatik. Nire ustez, mutil taldeekin lan egiteko aukera beharrezkoa da planteamendu kritiko eta hezitzaile batetik, epaietatik alde eginez. Norberaren gorputzarekin eta emakumeon gorputzarekin harremanak izateko modua hobetzeko bidean. Premiazkoa da gizonekin lan emozionala egitea hauek sentitzen hasteko, ahultasunetatik eta maitasunetatik abiatuta, eskoletatik, familietatik eta kolektibo edo elkarteetatik hasita. Gainera, gatazkak errespetuz eta adeitasunez konpontzea sustatzen duten guneak beharrezkoak dira, bitartekaritza eta konponketa lekuak, pertsonok egiten dugun kalteaz eta kaltea konpontzeaz arduratu ahal izateko. Gizartea eraikitzen ikasteko guneak, azken batean. Horrek guztiak esan nahiko luke erasotzailearen figura ez dela harrikatzailea, ez eta munstroa ere. Deseraiki behar dela, gizarte erantzukizunetik abiatuta eraiki ez dadin, figura horren gaur egungo iruditeriatik oso urrun. Bestetik, gizarte ikaskuntza jakin baten ondoren, emakume gisa dugun lekua birplanteatu beharko genuke, eta ikasketa horretan bat egiten duten harreman ereduak aztertu. Zoragarria litzateke emakumeok elkarrekiko maitasunetik eta ahalduntzetik rol eta identitate libreagoak baliozkotzeko sareak eraiki ahal izatea. Bestalde, biktimei ematen zaien arretari buruz hitz egiteagatik, erreparaziorako guneak izan beharrean, egoera gehienetan berriro biktimizatzen eta atzera egiten dute. Agian biktima beste ikuspegi batetik aztertzen hastea dagokigu. Horrekin guztiarekin, biktima iragankorreko subjektu bat eraikiko genuke, errurik gabe berriro bizitzeko eta gozatzeko gaitasunarekin, desira eta kapazitate pertsonalak dituena. Nire irudiz, asko daukagu egiteko. Genero indarkeriari (beste indarkeria batzuen artean) leku eraginkorrago eta konpontzaileago batetik ekiteko beharrezkoa den aldaketaren erantzule gara. Horretarako, beharbada, identitate muga asko eta haien arteko harreman dinamika asko desegin beharko genituzke, mundu atseginagoa eta bizigarriagoa eraikitzeko bidean. Zalantzan jarri beharko genuke, beraz, gizartea benetan prest ote dagoen eskatzen duen aldaketa hori hasteko. Prest ote gauden.

Hamaika gaupasero eta parradanzalek jai giroko entzierroa egin dute. Zezenik ez, ezta billabesarik ere karriketan, baina Indurain gogotsuaren aurrean egin dute korrika gazteek.

Iruñeko Udaletxe Plazan agurtu zituen sanferminak atzo konpartsak. Erraldoi, buruhandi, kiliki, zaldiko eta hamaika musikarik parte hartu zuten ekitaldian.

YouTube video by Ahotsa Info

Miura ganadutegiko zezenek bi minutu eta 16 segundo behar izan dituzte ibilbidea amaitzeko.

00:00etan, Udaletxeko plazan zain dagoen jendetzak zapi gorria askatuko du bederatzi jai-egun gogorren ondoren, eta ospakizunen amaierak eragindako nostalgia-sentimendua nagusituko da.

Ehunka pertsonek erantzun diote hainbat kolektibo biltzen dituen Indarkeria Sexistaren aurkako Emakumeen Plataformak egindako deialdiari eta Gazteluko plazara joan dira jaietan gertatu diren eraso sex...

Urteak dira kazetariek

2025eko sanferminetako uztailaren 13ko entzierroa, Orain.

Entzierro jendetsu eta azkarra, La Palmosillarena, une arriskutsuekin. Jende andana elkartu da ibilbidean, eta korrika egiteko ere lanak izan dituzte lasterkariek.