Halka arzlar küstürdü
Finansman arayışındaki şirketler 2026’ya hızlı girdi. Birbiri ardına halka arz haberleri gelmeye başladı. 56 şirketle arz rekorunun kırıldığı 2023 yılının rekoru kırılır mı bilinmez ama gidişat o yıldan oldukça farklı.
Bir kere deyim yerindeyse “büyü bozuldu”. Önceki yıllarda halka arzın ertesinde hissede görülen ve haftalarca süren tavan hareketi bitmiş görünüyor.
Hayal kırıklığı tavan yaptı
Bugünkü koşullarda tavan olan tek şey hayal kırıklığı. Aslında arzlar yatırım için oldukça iyi bir fırsat. Değerlemesi yapılmış en düşük fiyattan alım fırsatı… Tabii sözde.
Elbette haftalarca süren soluksuz çıkışlar ne kadar normal değilse, borsada yeni işlem görmeye başlamış bir hissenin birkaç gün içinde arz fiyatının altına düşmesi o kadar normal değil. Örneğin son arzlardan Vakıf Factoring dün itibarıyla arz fiyatının yüzde 19,2, Zeray GYO yüzde 21,5 altında.
Arz fiyatları yüksek mi?
Borsalar dengelerin her an değişebileceği, yüksek getiriler kadar yüksek zararların da yaşanabileceği arenalar… Ancak borsaya yeni gelmiş bir şirketin hisselerinin işlem görmeye başladığı günden çok kısa bir süre sonra bazen de aynı gün arz fiyatının altına gerilemesi, fiyatın saptanmasında sıkıntı olduğunu düşündürüyor. Bu arada son yıllardaki halka açılmalarda ortak satışlarının yoğunluğu, elde edilecek gelirin borçların finansmanında kullanılacak olması ayrı bir sıkıntı.
Halka arz fiyatının teoride şirketin adil değerinin biraz altında belirlenmesi gerekiyor. Bunun amacı yatırımcıya bir “ilk gün primi” bırakmak ve arzın başarısız olmasını önlemek. Aracı kurumlar şirketin bilançosuna bakup, kârlılık, borçluluk, nakit akışı ve sektör benzerlerini kullanarak bir değer aralığı çıkarıyor. Ancak kurumsal yatırımcıların ve fonların talebinin yetersiz olması, gelen sözde kurumsalları da “kısa günün kârı” diyerek birkaç gün içinde satışa geçmeleri hissede fiyat istikrarsızlığı yaratıyor.
Gelişmiş piyasalarda arzların yüzde 60-80’inin uzun vadeli fonlar tarafından alınması istikrarı sağlıyor. Bizde durum tam tersi. Üstüne bir de ortak satışı ağırlıklı arzlar ekleniyor. Yani şirkete yeni para girmiyor; mevcut ortaklar hisse satıp çıkıyor. Bu da fiyat üzerinde psikolojik baskı yaratıyor.
2023 halka arz rekoru kırılacak mı?
Geçen yıl toplam 18 şirketin hisseleri borsada işlem görmeye başladı. Ocak 2025’te 5, şubatta ise 8 şirket halka açıldı. Mart ayıyla birlikte piyasa derin bir sessizliğe büründü. Malum; İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınması ve ardından tutuklanmasıyla başlayan süreç tüm piyasaları etkiledi.
En çok da Borsa İstanbul olumsuz gelişmelerden nasibini aldı. Bu süreçte yükselen dövizi baskılamak için kamunun döviz satışları, uluslararası piyasalardaki gelişmeler nedeniyle altın fiyatlarındaki artış, faizlerdeki yükseliş yatırımcının borsadan kaçmasına neden oldu.
Yılın ancak son iki aylarında ufak ufak kıpırdanmalar başladı ki eylülde 1, kasımda 3 ve aralık ayında 1 şirketin hisseleri borsaya geldi. Yıllık halka açılma ihraç tutarı 45,1 milyar lira (981,3 milyon dolar) olarak gerçekleşti.
2024 yılında 33 şirket borsaya gelirken, ihraç tutarı 57,3 milyar lira (1,7 milyar dolar) olarak gerçekleşti. Asıl arzların da “tavan” yaptığı yıl 2023. 2023 yılında öyle bir furya yaşandı ki 56 şirketin hisseleri borsada işlem görmeye başladı.Vakıf Faktoring (VAKFA) halka arzı kaç hisse verecek?
İhraç tutarı 79,7 milyar lira (3,2 milyar dolar) olarak gerçekleşti. Bu rakam haftada birden fazlaya denk geliyor ki bu durum, şirketler için ucuz finansman küçük yatırımcı için birkaç haftalık yüksek getiri anlamına geliyordu.
O günlerden bugünlere geldik. 2026 yılının ilk ayında ulaşılan sayı, yaklaşık iki yıldır bekleyen şirketlerin arz süreçlerini hızlandırdıklarını gösteriyor. Bu hızla giderse 2023 yılının rekoru kırılabilir. Tabii sayı olarak. Kârlılık açısındansa durum biraz şüpheli.