Yazıyı Küçült (-) Yazıyı Büyüt (+) Dersim’in Pülümür ilçesine bağlı Dağbek Köyü mevkisinde bulunan ve Türkiye’de nadir görülen Şamua türü dağ keçilerine ev sahipliği yapan Hel Yaylası’nda yapılması planlanan "Krom Çinko Ocağı Projesi" iptal edildi Yaklaşık 3 bin metre rakıma sahip olan Pülümür İlçesindeki Hel Yaylası, aynı zamanda bölgenin en önemli küçükbaş hayvancılık merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. Göçer sürü sahiplerinin her yıl kullandığı yayla, hayvancılık açısından yüksek verimliliğe sahip olmasıyla biliniyor. Çok sayıda krater gölüne ev sahipliği yapan Hel Yaylası, doğa yürüyüşçüleri ve doğa fotoğrafçıları için de önemli bir rota niteliği taşıyor. "Hayvancılık açısından büyük potansiyele sahip" Tunceli Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü tarafından alınan iptal kararının gerekçesi, bölgenin hayvancılık açısından taşıdığı stratejik önem oldu. Müdürlük tarafından hazırlanan teknik raporda, maden projesinin uygulanmasının mera yapısına zarar vereceği vurgulandı. Raporda, şu ifadelere yer verildi: "Tunceli ili Dağbek Köyü Hel Dağı mevkiinde bulunan ruhsat sahasının her yıl göçer sürü sahiplerine kiraya verildiği, kiraya verilen alanların kaba yem ihtiyacını büyük ölçüde karşıladığı, bu nedenle hayvancılık açısından büyük potansiyele sahip olduğu ve iyi mera sınıfına girdiği tespit edilmiştir. Yapılan teknik ekip değerlendirmesi doğrultusunda proje hakkında red kararı verilmiştir." Alınan kararla birlikte, Hel Yaylası’nın doğal yapısı, biyolojik çeşitliliği ve hayvancılık faaliyetleri maden tehdidinden korunmuş oldu. "Bölgedeki tüm maden projeleri iptal edilmelidir" Dersim Kültür ve Doğa Derneği Başkanı Ümit Karabulut ise şunları söyledi: "Pülümür Dağbek köyünde planlanan maden projesinin iptali olumlu bir gelişme. Dersim bölgesi vaşak, çengel boynuzlu şamua gibi hayvanların yaşam alanı. Bu coğrafyanın maden projesinden kurtarılması son derece olumlu bir gelişme. Fakat bu yörede 30’un üzerinde proje var ve bunların en tehlikelileri altın madeni projeleri. İptal kararlarının diğer maden sahalarını da kapsaması yönündeki talebin, yetkililer tarafından dikkate alınmasını istiyoruz. Dersim’in kültürel, doğal ve ekolojik mirasının korunması için bu tip adımların gerekli ve zorunlu olduğunu düşünüyoruz. Dersim’in tabiatı korunmalıdır. Dersim’in kültürü korunmalıdır. Dersim’in suları korunmalıdır. Dersim’in bütünüyle bir doğal koruma alanı ilan edilmesi gerekiyor. Çünkü Dersim, Fırat Havzası’nın başlangıç noktalarından biri. Munzur Dağları, bölge ekosisteminin çok önemli bir noktasında duruyor. Buradaki suların kirlenmesi, doğal bitki örtüsünün yok olması ve toprağın kirlenmesi, uzun vadede çevrede büyük sorunlar yaratacaktır. Bu noktada, kararı alan iradenin gerçek bir çevreci yaklaşımla ve halkın iradesini de dikkate alarak, yapımı planlanan ve halkın istemediği bütün projeleri iptal etmelidir." (ANKA)

Dersim’in Ovacık ilçesinde bir kadın, evli olduğu erkek S.K. tarafından darbedildi. Kadının şikayeti üzerine S.K., tutuklandı. Dersim – Ovacık ilçesinde bir kadın evli olduğu erkek S.K. tarafından darbedildi. Hastanede tedavi altına alınan kadının şikayeti üzerine S.K. tutuklandı. Ovacık ilçesinde, evli S.K. adlı erkek, eşini darbetti. Kadının ihbarı üzerine adrese sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. Sağlık görevlilerinin ilk müdahalesinin ardından hastanede tedavi altına alınan kadın, darp raporu alıp S.K.'den şikayetçi oldu. Gözaltına alınan S.K., işlemlerinin ardından sevk edildiği adliyede çıkarıldığı mahkeme tarafından tutuklandı. (DHA)

Yirminci yüzyılın ilk yarısı, insanlık tarihine kazınmış karanlık kesitlerle doludur:Almanya’da Holokost, Ruanda 1994 soykırımı, Bosna’da Srebrenitsa katliamı ve Türkiye’de 1937–38 yıllarında maruz kalınan Dersim Tertelesi. Kadınların, çocukların, yaşlıların da dahil olduğu binlerce insanın hayatını kaybettiği Dersim Tertelesi, sadece askeri bir operasyon değil; bir kimliğin, bir inancın, bir kültürün sistemli biçimde yok sayıldığı bir toplumsal travmadır.Geridesessizlik, utanç ve acı bırakarak… Ancak tarihe, geçmiş deyince geçmez. Yüzleşilmemiş her acı, bugünün vicdanını da yaralar; toplumun demokratik değerlerini, ortak yaşam duygusunu zehirler. Dersim: Bir toplum mühendisliğinin kırılma noktası Dersim Tertelesi, bir devlet operasyonunun ötesinde, “ulus inşası” adı altında yürütülen bir toplum mühendisliğinin somut tezahürüdür.İnançlar yasaklandı, diller susturuldu, kökler koparıldı.Ama hafıza kaldı. Ve o hafıza, seksen sekiz yıl sonra hâlâ “adalet” ve “tanınma” arayışında. Bazı travmalarla yüzleşildi: Dersim neden hâlâ bekliyor? Bazı ülkeler için geçmişle yüzleşmek, yalnızca tarihle hesaplaşma değil, demokratik olgunluğun göstergesi oldu. Almanya, Holokost’un ardından sadece failleri cezalandırmadı; utancı kamusal bir bilince dönüştürdü. Eğitim müfredatından sanata, müzelerden anıt alanlara kadar her yerde “Bir daha asla” yaklaşımı yer etti. 1970’te Şansölye Willy Brandt’ın Varşova Gettosu önünde diz çöküşü, bir halkın ahlaki sorumluluğu üstlenmesinin sembolüydü. Ruanda’da 1994 soykırımının ardından kurulan Gacaca Mahkemeleri, fail ve mağduru aynı meydanda buluşturdu.Hakikat ortaya çıkarıldı, suç cezasız kalmadı, toplum birlikte yeniden yaşamayı öğrendi. Güney Afrika’da Nelson Mandela liderliğinde kurulan Hakikat ve Uzlaşma Komisyonu, apartheid döneminin bütün karanlık yüzünü halka açtı.İtirafa dayalı bir adalet mekanizmasıyla, cezalandırmadan çok anlamayı ve onarmayı hedefledi. Bütün bu deneyimler bize şunu göstermektedir:Gerçek barış ancak, hakikat, adalet, hafıza ve uzlaşma üzerine kurulabilir. 88 yıllık sessizlik Dersim Tertelesi, aradan seksen sekiz yıl geçmesine rağmen hâlâ devletin resmi hafızasında bir “suskunluk dosyası” olarak duruyor.Ne tam bir tanıma ne hukuki bir yüzleşme ne de onarıcı bir adım atılmış durumda. Oysa dünya örnekleri göstermektedir ki, geçmişle yüzleşmek yalnızca mağdurların değil, bütün toplumun iyileşmesini sağlar. Yüzleşilmeyen tarihsel travmalar; güvensizlik, kuşaklar arası aktarım, kimlik çatışması ve toplumsal yabancılaşma olarak nesilden nesle taşınır.Yüzleşmek, parçalanmış bir hafızayı yeniden birleştirir; adaletsizliğin yerini toplumsal güven alır. Tertele’yi yaşayanların torunları, yalnızca geçmişin adaletini değil, geleceğin eşitliğini talep ediyor. Bugün torunlar olarak hem hakikat hem adalet hem de iyileşme için taleplerimiz var; Hakikat Komisyonu kurulsun: Bağımsız tarihçiler, hukukçular, sosyologlar ve siyasetçilerden oluşan bir komisyon Dersim Tertelesi’ni tüm yönleriyle araştırsın.Kayıp, sürgün ve yaşamını yitirenlere ilişkin gerçek veriler paylaşılsın ve dedelerimizin mezar yerleri açıklansın. Kurumsal sorumluluk üstlenilsin: Failler artık hayatta olmasa da devletin kurumsal özrü ve iade-i itibar kararı, tarihsel adaletin temel adımıdır. Simgesel düzeyde de olsa bir onarıcı bir yüzleşme gerçekleştirilsin. Toplumsal uzlaşma zemini oluşturulsun: Devlet temsilcileri, sivil toplum, yerel halk, Alevi kurumları ve akademisyenlerin yer aldığı bir platform kurularak ortak vicdan zemini oluşturulsun. Kültürel çeşitlilik güvence altına alınsın: Benzer acıların tekrar etmemesi için kimlik temsili, dil ve inanç özgürlüğüne dair yasal düzenlemeler yapılsın. Onarıcı sosyal politikalar uygulansın: Dersim bölgesinde eğitim, sağlık ve ekonomik alanlarda mağduriyetleri azaltacak özel politikalar geliştirilsin. Hafıza mekânları ve müze içinde Tertele bölümü inşa edilsin: Tertele’nin tanıklığı taşta, toprakta, bellekte yaşamaya devam ediyor. Bunun için Dersim’de katliam bölgeleri Hafıza Mekânı olarak yapılandırılsın. 15 Kasım, 4 Mayıs gibi Hafıza günlerinde anma etkinliklerinin toplumsal bilince yerleşmesine ve geçmişle yüzleşmenin ortak bir kültüre dönüşmesine katkı sunulsun. Seksen sekiz yıldır, Munzur’un hafıza yorgunu suları adalet diye çığlık atıyor; duyabilen kulaklar için. Munzur’un sesini duymak, ortak geleceğe sahip çıkmaktır. Tertele’de yaşamını yitirenlerin anısına saygılarımla... *Munzur Üniversitesi öğretim üyesi

PİRHA – Dersim’in Nazımiye ilçesine bağlı Hakis (Büyükyurt) köyünde, İlçe Müftülüğü köylülere ait özel bir mülkiyetin üzerine cami yapmak istiyor. Köylüler asıl ihtiyaçlarının cami değil su, yol ve sa...

Umut Altınçağ (Barış Erdoğan)Zazaca’nın Sesi, Sürgünün Yankısı Umut Altınçağ, kimlikteki adıyla Barış Erdoğan, Dersim’in Mazgirt ilçesinde dünyaya geldi. Çocukluğu, inançları, doğası ve sözlü kültürüyle zengin Dersim coğrafyasında, özellikle Gola Çetu çevresinde geçti. “İnsanı kamil” olarak andığı yaşlıların arasında büyüdü; onların klamlarını dinleyerek, zamanla kendi sesini buldu. Henüz lise yıllarında, sesiyle Dersim’de dikkat çekmeye başladı. Gençlik yıllarını İstanbul’un Gazi Mahallesi’nde, Alibey Barajı yakınlarında geçiren Altınçağ, Türkçe ve özellikle Kürtçenin Zazaca lehçesindeki eserleri başarıyla seslendirmesiyle tanındı.

PİRHA- Dersim’in yoksul bir köyünden çıktı. Yoksulluğa, adaletsizliğe, zulme başkaldırdı. 25 Ekim 1984 sabahı Burdur Cezaevi avlusunda idam sehpasına yürüdü. Türkiye Cumhuriyeti’nin son idam mahkûmu H...

Dersim'in Hozat ve Pertek ilçeleri arasında yer alan Sekasur bölgesinde açılması planlanan pomza kum ocağı madenine karşı köylüler tarafından basın açıklaması gerçekleştirildi. Hozat Pertek Sekasur Çe...

PİRHA-Dersim’in Geyiksuyu köyünde, Geyiksuyu Çevre Köyleri Cem ve Kültür Evi’nde panel düzenlendi. Alevi topluluklarının her birinin diğerinden farklı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Şükrü Aslan, “Ancak...

Pandemide keşfettiği kuş gözlemciliğini Dersim’in dağlarında sürdüren gazeteci Duygu Kıt, bugüne kadar 150 farklı türü kayıt altına aldı; onun hikâyesi yalnızca kuşların değil, bölgenin eşsiz ekolojik...