Koninkrijksdag (15 december 2025) 15 december 2025 is het Koninkrijksdag in Nederland. Op deze dag wordt stilgestaan bij het ontstaan van het Koninkrijk der Nederlanden en de onderlinge verbondenheid tussen Nederland en de Caribische landen binnen het Koninkrijk. Wat is Koninkrijksdag? Koninkrijksdag herdenkt de inwerkingtreding van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden op 15 december 1954. Dit statuut regelt de staatsrechtelijke verhoudingen binnen het Koninkrijk. Welke landen horen bij het Koninkrijk? Het Koninkrijk der Nederlanden bestaat uit vier landen: Nederland Aruba Curaçao Sint Maarten Daarnaast zijn Bonaire, Sint Eustatius en Saba bijzondere gemeenten van Nederland.

De onderlinge relaties in het Koninkrijk staan permanent ter discussie. Koninkrijksdag is geen officiële feestdag, maar het wordt wel gevierd.

70 jaar geleden tekende koningin Juliana het document dat boven de Nederlandse grondwet staat: het Statuut. Op de eilanden werd daarom gisteren Koninkrijksdag gevierd, in Nederland hangt vandaag de vlag uit. Wat gebeurde er op die dag in 1954 en waarom wordt het gevierdppMet Julianas handtekening in de Ridderzaal ontstonden de Nederlandse Antillen en kwam het koloniale gezag over de Caribische eilanden ten einde. Het Koninkrijk telt nu, in 2024, vier landen: Aruba, SintMaarten, Curaao en Nederland.ppTegenwoordig bepaalt het Statuut nog veel: daarin staat dat deze landen staatkundig gezien gelijkwaardig zijn en elkaar helpen.ph2Onbekendh2pMaar het is nog altijd een onbekend document in het hele Koninkrijk, zegt Curaaos oudparlementarir en oudminister van Onderwijs, Wetenschap, Sport en Cultuur Omayra Leeflang. Dat kun je mensen niet kwalijk nemen, zegt ze, omdat het in het dagelijks leven nauwelijks naar voren komt en de kennis erover vervaagt.ppMarcel Danils is docent Koninkrijkszaken aan de Haagse Hogeschool en merkt dat ook. Iedereen kent de Grondwet, maar ik vraag me af hoeveel mensen het Statuut kennen. En als ze het wel kennen, is er nog de vraag of ze weten wat het betekent, zegt hij.ppDat het Statuut volgens zowel Leeflang als Danils relatief onbekend is, betekent niet dat het niet ter discussie staat. Ze noemen beiden het democratisch tekort als groot punt van kritiek.ph2Democratisch tekorth2pDanils legt uit dat de Koninkrijksregering het Koninkrijk bestuurt. Die bestaat uit zestien ministers uit Nederland en drie gevolmachtigde ministers van de eilanden.ppDe gevolmachtigde ministers zijn altijd in de minderheid als het op stemming aankomt, benadrukt Danils. En als er sprake is van slecht bestuur, kan het Koninkrijk in de praktijk Nederland wel ingrijpen op de eilanden, maar andersom gaat dat niet, zegt hij. Dat komt door de manier waarop de stemmen zijn verdeeld.ppLeeflang vindt daarom dat Nederland een grote verantwoordelijkheid draagt. Nederland kan heel veel verpesten als ze geen rekening houden met de eilanden, ook binnen dit kader.ppIn oktober gaf de Raad van State een advies over gelijkwaardigheid binnen het Koninkrijk, omdat het Statuut met een hedendaagse bril bekeken moet worden. Daarin stond onder meer dat de eilanden het recht zouden moeten krijgen om te stemmen voor de Tweede Kamer.ph2Elkaar kennenh2pDanils vindt dat er in het onderwijs nog stappen gezet kunnen worden, want we kunnen het alleen over gelijkwaardigheid hebben als je elkaar ook daadwerkelijk kent. Hij vindt dat het Nederlandse onderwijs daarin tekortschiet: kinderen op de eilanden weten enorm veel over Nederland, maar andersom leren we hier weinig tot niks over de eilanden.ppVolgens Danils is het belangrijk dat jongeren die nu aan het studeren zijn dat wel leren. Over tien jaar zitten zij op een plek waar ze beslissingen zullen nemen. Dan moeten ze weten hoe het Koninkrijk eruitziet en dat de omstandigheden daarbinnen heel verschillend zijn.ppDat vindt hij naar eigen zeggen vooral omdat er een gezamenlijke geschiedenis is.ph2Krachth2pOp de eilanden leidt het 70jarige document tot verdeeldheid, ziet Leeflang. Sommige mensen vinden dat Nederland nog te veel bepaalt voor de eilanden en verbinden dat met het koloniale verleden.ppZo ziet Leeflang dat zelf niet. Volgens haar is het Statuut een van de grootste mijlpalen in de emancipatie omdat het officieel een einde maakte aan het koloniale bestuur. Door bijvoorbeeld het gedeelde Nederlanderschap is er meer dat ons bindt, dan dat ons scheidt, zegt ze.ppMaar, voegt ze eraan toe, we moeten erkennen dat de landen gelijkwaardig zijn, maar niet gelijk. Volgens haar zijn er problemen die de eilanden niet alleen kunnen oplossen. Door het Statuut kunnen we hulp vragen, dat vind ik de kracht ervan. Ze noemt de nabijheid van het politiek instabiele Venezuela en klimaatverandering als voorbeelden.ph2Wel vierenh2pZelf vieren Danils en Leeflang allebei Koninkrijksdag. Leeflang gaat met studenten naar het Gouverneurshuis op Curaao. Dat is voor de gelegenheid opengesteld voor bezoekers.ppDanils viert het deze donderdag, met studenten van de minor Koninkrijkszaken. Op de Haagse Hogeschool worden dan workshops gegeven, lezingen gehouden en is er muziek. Hij nodigt iedereen uit die zich nog wil verdiepen in het Koninkrijk.p

Vanaf de 17e eeuw komen de eilanden in handen van de West-Indische Compagnie. De eilanden worden oa gebruikt voor zoutwinning en als uitvalsbasis voor Kaapvaart en doorvoerhaven voor de slavenhandel. ...

Koning Willem-Alexander staat zondag stil bij Koninkrijksdag. Het is zondag precies zeventig jaar geleden dat zijn grootmoeder koningin Juliana het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden ondertek...